മരുഭൂമിയായി മാറിയ ആരൽ കടലിന് പുതുജീവൻ; വറ്റിവരണ്ട കടൽത്തട്ടിലെ 12 ലക്ഷം ഹെക്ടറിൽ കാടുവളർത്തി കസാഖ്സ്ഥാൻ

ഒരുകാലത്ത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നാലാമത്തെ തടാകമായിരുന്ന ആരൽ കടൽ ഇന്ന് വലിയൊരു ഉപ്പുമരുഭൂമിയാണ്. എന്നാൽ ഈ പാരിസ്ഥിതിക ദുരന്തത്തെ മറികടക്കാനും തകർന്നടിഞ്ഞ പ്രദേശത്തെ വീണ്ടെടുക്കാനുമായി കസാഖ്സ്ഥാൻ നടത്തുന്ന വനവൽക്കരണ പദ്ധതികൾ ഇപ്പോൾ ലോകത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ നേടുകയാണ്. വറ്റിവരണ്ട കടൽത്തട്ടിൽ കാടുവളർത്തുന്ന പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:

1. തകർച്ചയുടെ ചരിത്രം

അലക്‌സാണ്ടർ ചക്രവർത്തിയെപ്പോലും അതിശയിപ്പിച്ച വ്യാപ്തിയുണ്ടായിരുന്ന ആരൽ കടൽ ഇന്ന് പഴയതിന്റെ പത്തു ശതമാനം പോലുമില്ല. 1960-കളിൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ പരുത്തി കൃഷിക്കായി അമു ദാര്യ, സിർ ദാര്യ എന്നീ നദികൾ വഴിതിരിച്ചുവിട്ടതാണ് ഇതിന്റെ തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായത്. ഇതോടെ കടൽ വറ്റിവരണ്ട് കപ്പലുകൾ തുരുമ്പെടുത്ത് കിടക്കുന്ന ഒരു ഉപ്പുമരുഭൂമിയായി മാറി. യുഎൻ മുൻ ജനറൽ സെക്രട്ടറി ബാൻ കി മൂൺ ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത് 'ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പാരിസ്ഥിതിക ദുരന്തങ്ങളിലൊന്ന്' എന്നാണ്.

2. മരുഭൂമിയിൽ ഇനി കാട് വളരും

കടലിനെ വീണ്ടും വെള്ളം നിറച്ച് പൂർവസ്ഥിതിയിലാക്കുക എന്നത് അസാധ്യമായതിനാൽ, വറ്റിവരണ്ട കടൽത്തട്ടിൽ വൻതോതിൽ മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കാനാണ് കസാഖ്സ്ഥാൻ തീരുമാനിച്ചത്. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഇതുവരെ 12 ലക്ഷം ഹെക്ടർ സ്ഥലത്ത് വനവൽക്കരണം പൂർത്തിയാക്കി കഴിഞ്ഞു. മരുഭൂവൽക്കരണത്തിന്റെ വേഗം കുറയ്ക്കാനും വിഷലിപ്തമായ പൊടിക്കാറ്റുകൾ തടയാനും ലക്ഷ്യമിട്ടാണ് ഈ ബൃഹത്തായ പദ്ധതി.

3. കാവലായി 'സാക്സോൾ' മരങ്ങൾ

കഠിനമായ കാലാവസ്ഥയെ അതിജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന സാക്സോൾ (Saxaul) മരങ്ങളാണ് ഇവിടെ പ്രധാനമായും നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നത്. ദശലക്ഷക്കണക്കിന് മരത്തൈകൾ നടുകയും ആയിരക്കണക്കിന് ടൺ വിത്തുകൾ വിതറുകയും ചെയ്തു. ഈ മരങ്ങളുടെ ആഴത്തിലുള്ള വേരുകൾ വരണ്ട മണ്ണിനെ ഉറപ്പിച്ചു നിർത്താൻ വലിയ രീതിയിൽ സഹായിക്കുന്നുണ്ട്.

4. തിരിച്ചെത്തുന്ന ജീവജാലങ്ങൾ

ഈ വനവൽക്കരണ ശ്രമങ്ങൾ പാരിസ്ഥിതികമായി വലിയ മാറ്റങ്ങളാണ് ഇപ്പോൾ ഉണ്ടാക്കിയിരിക്കുന്നത്. വർഷങ്ങളായി ജീവികൾക്ക് വാസയോഗ്യമല്ലാതിരുന്ന ഈ പ്രദേശത്തേക്ക് പക്ഷികളും ഉരഗങ്ങളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള വന്യജീവികൾ മടങ്ങിവരാൻ തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.

5. പുതിയ സംരക്ഷിത വനമേഖല

പുതിയതായി രൂപപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഈ ആവാസവ്യവസ്ഥയെ നിലനിർത്താനും സംരക്ഷിക്കാനുമായി 'ആരൽ ഒർമാനി' എന്ന പേരിൽ ഒരു വലിയ സംരക്ഷിത വനമേഖല സ്ഥാപിക്കാൻ കസാഖ്സ്ഥാന് പദ്ധതിയുണ്ട്.
പ്രകൃതിയിലുള്ള മനുഷ്യന്റെ അനാവശ്യ ഇടപെടലുകൾ എത്രത്തോളം വലിയ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുമെന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഓർമപ്പെടുത്തലാണ് ആരൽ കടൽ. എന്നാൽ ഇന്നത്തെ ഈ വീണ്ടെടുപ്പ് ശ്രമങ്ങൾ ലോകത്തിന് നൽകുന്നത് വലിയൊരു പ്രതീക്ഷയാണ്.