നദീസംയോജന പദ്ധതി പാരിസ്ഥിതിക തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായേക്കാം; അധിനിവേശ ജീവികളുടെ വ്യാപനത്തെക്കുറിച്ച് മുന്നറിയിപ്പുമായി പുതിയ റിപ്പോർട്ട്

ഇന്ത്യയുടെ ബൃഹത്തായ നദീസംയോജന പദ്ധതി വലിയ പാരിസ്ഥിതിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചേക്കാമെന്ന് അടുത്തിടെ പുറത്തുവന്ന ഒരു പഠന റിപ്പോർട്ട് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. വെള്ളപ്പൊക്കവും വരൾച്ചയും നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായി നദികളെ തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുമ്പോൾ, പാരിസ്ഥിതികമായി ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് അധിനിവേശ ജീവിവർഗ്ഗങ്ങളുടെ (invasive species) വ്യാപനത്തിന് ഇത് അറിയാതെ തന്നെ വഴിയൊരുക്കുമെന്നാണ് പരിസ്ഥിതി വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്.

വെള്ളം കൂടുതലുള്ള നദികളിൽ നിന്ന് ജലക്ഷാമമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് കനാലുകളും റിസർവോയറുകളും വഴി വെള്ളം എത്തിക്കാനാണ് ഈ പദ്ധതിയിലൂടെ പ്രധാനമായും ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. എന്നാൽ, കാലങ്ങളായി ഒറ്റപ്പെട്ടു കിടന്നിരുന്ന നദീതടങ്ങളെ തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുമ്പോൾ, തദ്ദേശീയമല്ലാത്ത സസ്യങ്ങൾക്കും മത്സ്യങ്ങൾക്കും സൂക്ഷ്മജീവികൾക്കും പുതിയ ആവാസവ്യവസ്ഥകളിലേക്ക് എളുപ്പത്തിൽ കടക്കാൻ കഴിയും. ഇങ്ങനെ എത്തുന്ന അധിനിവേശ ജീവികൾ അതിവേഗം പടർന്നു പിടിക്കുകയും അവിടുത്തെ സ്വാഭാവിക ജൈവവൈവിധ്യത്തെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുകയും ചെയ്യും. തദ്ദേശീയ ജീവികളെ മറികടന്ന് ഇവ ആവാസവ്യവസ്ഥകളുടെ സന്തുലിതാവസ്ഥ പൂർണ്ണമായും തകർക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

ഇന്ത്യയിലെ ഓരോ നദിക്കും അതിന്റേതായ പ്രത്യേക ആവാസവ്യവസ്ഥയും അതുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ട ജീവജാലങ്ങളുമുണ്ട്. ഈ നദികളെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ പരിചിതമല്ലാത്ത പുതിയ ജൈവ ഭീഷണികൾക്കാണ് അവയെ തുറന്നിടുന്നത്. ഇത്തരം അധിനിവേശ ജീവികൾക്ക് ഒരു പ്രദേശത്ത് ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാനും സ്വാഭാവിക ഭക്ഷ്യശൃംഖലയെ തകർക്കാനും തദ്ദേശീയ ജീവികളുടെ നാശത്തിന് വരെ കാരണമാകാനും കഴിയുമെന്ന് വിവിധ പഠനങ്ങൾ ഇതിനകം തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിന് പുറമെ, നദികളുടെ സ്വാഭാവിക ഒഴുക്കിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റവും ആവാസവ്യവസ്ഥകളുടെ തകർച്ചയും ജലജീവികളെ സാരമായി ബാധിക്കുമെന്ന ആശങ്കയും ശക്തമാണ്.

വരൾച്ചയും വെള്ളപ്പൊക്കവും പോലുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ശാശ്വത പരിഹാരം കാണാനാണ് നദീസംയോജനത്തിലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നതെങ്കിലും, കൃത്യമായ സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങളും ആസൂത്രണവുമില്ലാതെ മുന്നോട്ട് പോയാൽ ഇന്ത്യയുടെ നദീതടങ്ങൾക്ക് ഇത് പരിഹരിക്കാനാകാത്ത നാശനഷ്ടങ്ങൾ വരുത്തുമെന്ന് റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നു. അതിനാൽ, ഇത്തരം വൻകിട പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിന് മുൻപ് സമഗ്രമായ പാരിസ്ഥിതിക പഠനങ്ങൾ നടത്തേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. ജലവിതരണം എന്ന ലക്ഷ്യത്തിനൊപ്പം തന്നെ ദീർഘകാല പാരിസ്ഥിതിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ കൂടി പരിഗണിക്കാൻ നയരൂപകർത്താക്കൾ തയ്യാറാകണമെന്നും വിദഗ്ധർ ആവശ്യപ്പെടുന്നു.