സഹേൽ മേഖലയിൽ കൊടുങ്കാറ്റായി മരുഭൂമിവൽക്കരണം: ആഫ്രിക്കൻ കൃഷിയെയും പരിസ്ഥിതിയെയും പിടിച്ചുകുലുക്കി കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം

ആഫ്രിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിലെ സഹാറ മരുഭൂമിയോട് ചേർന്നു കിടക്കുന്ന സഹേൽ (Sahel) മേഖലയിൽ മരുഭൂമിവൽക്കരണവും കടുത്ത വരൾച്ചയും മൂലം കാർഷിക മേഖല വൻ പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക്. ആഗോളതലത്തിൽ താപനില ഉയരുന്നതോടെ പെയ്യുന്ന മഴയുടെ താളം തെറ്റുകയും കൃഷിഭൂമികൾ തരിശാവുകയും ചെയ്യുന്നത് ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയെ ബാധിക്കുന്നതായി പുതിയ പാരിസ്ഥിതിക പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

സഹാറ മരുഭൂമിക്കും ട്രോപ്പിക്കൽ വനങ്ങൾക്കും ഇടയിലുള്ള ഈ മേഖലയിലെ താപനില ക്രമാതീതമായി ഉയർന്നതോടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ മേൽമണ്ണ് വേഗത്തിൽ നഷ്ടപ്പെടുകയാണ്. പരമ്പരാഗതമായി സൊർഗം (Sorghum), തിന (Millet) തുടങ്ങിയ ധാന്യങ്ങൾ കൃഷി ചെയ്തിരുന്ന ഈ പ്രദേശത്ത് കൃഷി ഇറക്കാൻ സാധിക്കാത്ത അവസ്ഥയാണുള്ളത്. ഇതിനുപുറമെ, വനനശീകരണവും അമിതമായ മേച്ചിൽ രീതികളും പരിസ്ഥിതി നാശത്തിന്റെ ആഘാതം വർധിപ്പിക്കുന്നു.

ആഫ്രിക്കയിലെ കോംഗോ നദീതടങ്ങളിലെ മഴക്കാടുകളിലും കിഴക്കൻ മേഖലയിലെ സവാന പുൽമേടുകളിലും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം മൂലമുള്ള മാറ്റങ്ങൾ പ്രകടമായിത്തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. കൃഷിഭൂമി വീണ്ടെടുക്കാനും മരുഭൂമിവൽക്കരണത്തെ പ്രതിരോധിക്കാനും ലക്ഷ്യമിട്ട് ആഫ്രിക്കൻ യൂണിയന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ആരംഭിച്ച 'ഗ്രേറ്റ് ഗ്രീൻ വോൾ' (Great Green Wall) പദ്ധതി പുരോഗമിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, കാലാവസ്ഥയിലുണ്ടാകുന്ന അതിവേഗ വ്യതിയാനങ്ങൾ തിരിച്ചടിയാകുന്നു. കാർഷിക മേഖല തകരുന്നത് വൻതോതിലുള്ള പട്ടിണിക്കും ആഫ്രിക്കൻ ജനതയുടെ കൂട്ടപ്പലായനത്തിനും വഴിവെക്കുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പാണ് പരിസ്ഥിതി വിദഗ്ദ്ധർ നൽകുന്നത്.